Nie tylko jedna rola

Jesteśmy otwarci na tego typu zmiany w życiu zawodowym. Mimo dużego ryzyka 94 proc. Polaków byłoby gotowych przekwalifikować się, by znaleźć pracę - wynika z danych portalu Pracuj.pl. Taką decyzję warto dobrze przemyśleć. Kursy, studia, szkolenia to kosztowna inwestycja, która może nie przynieść spodziewanych efektów.

Motywacja do dalszej edukacji i zmiany zawodu w dużej mierze zależy od branży. Największą elastyczność deklarują pracownicy działu sprzedaży i handlu – aż 52 proc. takich osób dopuszcza myśl o przebranżowieniu. Równie wysoki wskaźnik odnotowują działy marketingu oraz obsługi klienta i call center, odpowiednio 55 proc. i 52 proc.

Nie ma jednak szczegółowych badań odnośnie tego, jak te deklaracje mają się do zachowań pracowników i czy rzeczywiście chętnie zmieniają branżę lub zawód.

Badanie internetowe z 2010 r. pokazało na przykład, że aż 41 proc. ankietowanych nigdy nie zmieniło pracy. Raz w życiu przekwalifikowało się 17 proc. ankietowanych, dwa razy – 15 proc. Blisko 1/3 zmieniała zawód co najmniej trzy razy w ciągu swojej kariery zawodowej.

Case study
Olga, Patrycja i Marcin. Trzy osoby i trzy różne sposoby zmiany ścieżki zawodowej.

Olga, 35-letnia trenerka i coach, właścicielka prywatnej firmy szkoleniowej skończyła z wyróżnieniem informatykę na krakowskiej Akademii Górniczo-Hutniczej. Rozpoczęła również studia doktoranckie, a wkrótce potem prace dla jednego z gigantów IT. Od młodości przejawiała zdolności matematyczne, była typowym umysłem ścisłym. Szybko uczyła się również języków obcych. Pomimo zdolności, zadowalającej pensji i dobrego stanowiska (szefowa projektu) w swoim zawodzie wytrzymała cztery lata.
- Przez przypadek trafiłam na szkolenie z coachingu. Był to impuls i motywacja do tego, by zmienić zajęcie – opowiada Olga. Przez kolejne dwa lata inwestowała w wiedzę z tej dziedziny. Zdobyła uprawnienia z zakresu coachingu i zaczęła pracować w nowym zawodzie. Dziś szkoli przedstawicieli różnych branż, szlifuje umiejętności trenerskie i nie wyobraża sobie powrotu do posady informatyka. W jej przypadku motywacją było niezadowolenie z wykonywanego wcześniej zawodu i odkrycie nowej pasji.

Partycja skończyła kierunek związany z ochroną środowiska na Politechnice Krakowskiej. W międzyczasie, w ramach wymian studenckich miała okazje przebywać kilka miesięcy w Niemczech i Wielkiej Brytanii, gdzie intensywnie uczyła się języków obcych. Po studiach trafiła na staż do jednej z firm produkcyjnych, do działu księgowości. Jej atutem była bardzo dobra znajomość języka niemieckiego. Ponieważ ofert pracy w wyuczonym zawodzie brakowało, Partycja związała się z zawodem księgowej na dłużej. Podjęła studia podyplomowe na Uniwersytecie Ekonomicznym i zmieniła pracę na lepiej płatną. Dziś pracuje w centrum outsourcingowym,
dobrze zarabia i nie myśli o powrocie do zawodu inżyniera. Byłoby trudne również z tego powodu, że w CV nie ma żadnego
doświadczenia w tym zakresie.

Marcin skończył Akademię Rolniczą. Po studiach wyjechał na dwa lata do USA, gdzie pracował dorywczo w różnych branżach i szlifował język. Po powrocie do Polski utrzymał się z korepetycji, ale postanowił poszukać stałej posady. Dostał pracę w banku, gdzie zajmował się wpisywaniem prostych danych do systemu komputerowego. Marcin po dwóch latach pracy na tym stanowisku, bez możliwości awansu i ze średnią pensją w kieszeni, postanowił zmienić zawód. Zapisał się na kurs e-learningowy z systemu
CISCO i samodzielnie zdobywa wiedzę z zakresu administracji sieciami komputerowymi. Po roku nauki zamierza intensywnie szukać pracy w nowym zawodzie. – Wiem, że będę znów startował od zera. W moim przypadku, zmiana stanowiska w banku nie była możliwa, nie mam odpowiedniego wykształcenia, więc postawiłem na zawód, który wiąże się z moją pasją – komputerami – podkreśla Marcin.

Jak zmienić zawód ?
Jakie rady mają Olga, Patrycja i Marcin dla osób, które zastanawiają się nad zmianą zawodu. Pierwsza sprawa, to znalezienie takiego obszaru zawodowego, który wiąże się z naszą pasją i z tym co lubimy robić. – Przy wyborze drugiego fachu, z perspektywą ponownej nauki, taka motywacja jest bardzo ważna – nie ma wątpliwości Marcin, który swoje studia na AR wybrał, jak dziś to ocenia, zbyt pochopnie. Drugim krokiem powinna być analiza wiedzy i umiejętności, które można „przenieść” do drugiego zawodu. – Okazało się, że mój logiczny umysł i umiejętność łączenia faktów są atutem w pracy coacha – mówi Olga. Doradcy zawodowi polecają też dobre rozpoznanie terenu – zanim zmienisz zawód, dobrze go poznaj. Warto dotrzeć do osób, które działają w branży, poznać jej realia, a nawet poświecić czas na staż lub praktyki w firmie, w której chcielibyśmy pracować i zawodzie, który chcemy wykonywać.

Joanna Jałowiec