Praktyki i staże absolwenckie – co mówi prawo
Lato to dla wielu absolwentów pracowity okres. Ustawa o praktykach absolwenckich weszła w życie rok temu ale warto przypomnieć najważniejsze zasady ich odbywania.
Ustawa ma obowiązywać czasowo – do końca 2012 roku. Po tym czasie i sprawdzeniu jak nowe przepisy działają w praktyce, może ponownie zmienić kształt. Firma, do której zgłosisz się na staż lub na praktykę może zatrudnić cię na podstawie specjalnej umowy o praktykę absolwencką. Ma ona charakter dokumentu cywilnoprawnego co powoduje, że stażysty dotyczy tylko kilka przepisów Kodeksu Pracy. Pracodawca musi przestrzegać zapisów dotyczących czasu pracy i dyskryminacji.
Masz prawo do przerwy
Czas pracy stażysty nie może przekroczyć przeciętnie 40 godzin tygodniowo w pięciodniowym tygodniu pracy. Stażyści, tak jak pozostali pracownicy, mają prawo do 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku wciągu doby oraz 35 godzin w tygodniu oraz przerw w pracy – co najmniej 15 minut dziennie jeśli pracują co najmniej 6godzin wciągu dnia. Praktykanta nie można zatrudnić na stanowisku szczególnie niebezpiecznym, ma on również prawo do tzw. środków ochrony indywidualnej, czyli np. kasku czy odzieży ochronnej, jeśli wymagają tego warunki BHP w danym miejscu pracy. Umowa musi obowiązkowo zawierać punkty określające rodzaj pracy, okres trwania praktyk, tygodniowy wymiar czasu pracy i wysokość wynagrodzenia w przypadku płatnej praktyki. Możliwość elastycznego ustalania godzin pracy pozwala na godzenie stażu absolwenckiego z innymi obowiązkami (studiami lub pracą zawodową). Po zakończeniu stażu możesz zwrócić się do pracodawcy o wydanie pisemnego zaświadczenia zawierającego podsumowanie zadań i obowiązków, które pełniłeś.
Stażysta bez składek
O tym czy staż jest płatny czy nie, decyduje pracodawca. W przypadku płatnej praktyki wysokość wynagrodzenia stażysty nie może być wyższa niż dwukrotność minimalnego wynagrodzenia – obecnie jest to 2 tys. 634 zł. Praktyka u jednego pracodawcy nie może łącznie trwać dłużej niż 3 miesiące. Ustawodawca nie określił natomiast maksymalnego okresu trwania praktyk u różnych pracodawców – jedynym ograniczeniem jest bariera wieku: ukończone 30 lat. Jeśli praktykant otrzymuje za swoją pracę wynagrodzenie, pracodawca jest zwolniony z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Płaci jedyne podatek dochodowy, może też wrzucić pensję praktykanta w koszty prowadzenia firmy. Jeśli praktykant nie otrzymuje wynagrodzenia, to umowa może być rozwiązana w trybie natychmiastowym. W przypadku stażu płatnego młodym ludziom przysługuje siedem dni wypowiedzenia. I w jednym, i w drugim przypadku umowa musi być rozwiązania na piśmie. Masz takie samo prawo rozwiązania umowy o praktykę jak pracodawca.
Praca i staż? Nie ma problemu
Jeśli odbywasz praktykę absolwencką nie musisz rezygnować z rejestracji w urzędzie pracy i statusu bezrobotnego. Nie tracisz też prawa do zasiłku dla bezrobotnych.. Jedyne ograniczenie dotyczy wysokości wynagrodzenia praktykanta w przypadku płatnej praktyki. Jeżeli jest ono wyższe niż połowa płacy minimalnej (od 1stycznia 2010 roku to 658, 50 zł), stażysta traci status osoby bezrobotnej. Możliwość odbywania praktyk bez konieczności wyrejestrowania się w urzędzie pracy jest szczególnie korzystne w przypadku praktyki nieodpłatnej. Dzięki temu stażysta może otrzymywać zasiłek dla bezrobotnych a ponadto ma zagwarantowane ubezpieczenie zdrowotne i społeczne. W ustawie nie przewidziano ograniczeń związanych z dodatkową pracą stażysty. Stażysta odbywający praktykę absolwencką może współpracować jednocześnie z inną firmą, niezależnie od tego, jaką umowę zawarł (nawet pełny etat). Łączenie stażu z inną pracą jest możliwe dzięki temu, że ustawa nie określa minimalnego tygodniowego wymiaru czasu praktyki. To opcja bardzo korzystna dla tych stażystów, którzy mogą np. łączyć niewymagającą 100 procentowego zaangażowania pracę dorywczą z stażem w ważnej dla nich firmie. Wyjątkiem są tutaj staże organizowane za pośrednictwem urzędu pracy. W tym przypadku stażysta musi posiadać status osoby bezrobotnej.
Joanna Jałowiec