Kwalifikacje do uzupełnienia. Rozmowa z Marcinem Węgrzynem z Małopolskiego Obserwatorium Rynku Pracy i Edukacji działającego przy WUP w Krakowie.

Joanna Jałowiec: Jakie zawody są najchętniej wybierane przez uczniów małopolskich szkół zawodowych?

Marcin Węgrzyn:

– Lista zawodów, które wybierają uczniowie szkół zawodowych, jest długa – mogą dokonywać wyboru spośród przeszło 200 profesji. Według danych z Systemu Informacji Oświatowej najczęściej wybieranymi zawodami wśród młodzieży decydującej się na naukę w Zasadniczej Szkole Zawodowej są: kucharz małej gastronomii, mechanik pojazdów samochodowych, sprzedawca, fryzjer, cukiernik, stolarz, murarz, piekarz. Jak widać, są to zawody głównie związane z usługami oraz branżą budowlaną. Z kolei uczniowie decydujący się na technikum najczęściej wybierali takie zawody jak: technik ekonomista, technik mechanik, technik żywienia i gospodarstwa domowego, technik informatyk, technik elektronik. Tutaj różnorodność branż, dla których kształci technikum, jest dużo większa.

Czy są to zawody poszukiwane na rynku pracy?

– Dla odpowiedzenia na to pytanie warto sięgnąć do dwóch badań zrealizowanych przez Obserwatorium na koniec zeszłego roku. Z opracowania „Pracodawca – Rynek – Pracownik. Badanie zapotrzebowania na pracowników wśród małopolskich pracodawców” wynika, że aktualnie pracodawcy poszukują przede wszystkim agentów ubezpieczeniowych, przedstawicieli handlowych, sprzedawców, pracowników usług (w tym przede wszystkim kucharzy, kelnerów, barmanów, fryzjerów oraz kosmetyczki), robotników budowlanych. W ramach „Barometru zawodów” eksperci z powiatowych urzędów pracy wskazywali, że w zawodzie sprzedawca utrzymuje się duża fluktuacja. Wielu pracowników odchodzi z pracy, wielu jest zatrudnianych. Wynika to z poziomu wynagrodzeń oraz warunków pracy. Może się okazać, że lepszym sprzedawcą jest osoba, która zna obszar, w którym będzie sprzedawać (sprzedaż drewna, farmaceutyków, materiałów budowlanych), niż osoba, która skończyła szkołę zawodową w zawodzie sprzedawca. W przypadku takich zawodów jak kucharz jest zapotrzebowanie na samodzielnych pracowników, podczas gdy uczniowie dopiero kończący szkołę nie są w stanie samodzielnie podjąć się tego zadania. Lokalnie występuje zapotrzebowanie m.in. na kucharzy kuchni orientalnej, którego nie są w stanie zaspokoić „świeżo upieczeni absolwenci”. Tego typu niuansów w definiowaniu zapotrzebowania na pracowników jest wiele.

Czy uczniowie podążają w swych wyborach za tendencjami na rynku pracy?

– Uczniowie bardzo często nie mają dostępu do informacji niezbędnych do podejmowania decyzji o wyborze zawodu. W tego typu wiedzę powinni być wyposażeni doradcy zawodowi. Niestety, profesjonalnie przygotowanych doradców jest mało. Uczniowie, planując karierę zawodową, często kierują się swoimi zainteresowaniami (również ci, którzy idą do szkół zawodowych) oraz przeświadczeniem, że mogą zrobić karierę zawodową. Informacje o tym, że warto podjąć pracę w danym zawodzie uzyskują z prasy i od znajomych. Dowiadują się o braku rąk do pracy w danym zawodzie lub o zarobkach, które czekają na nich w sytuacji podjęcia pracy.

Dziękujemy za rozmowę.

Rozmawiała Joanna Jałowiec