W pogoni za kształceniem

W dokumentach unijnych w kontekście kształcenia ustawicznego często przytaczane jest chińskie przysłowie. Mówi ono, że jeśli tworzymy plan na najbliższy rok, powinniśmy zasiać zboże, jeśli na dziesiątki lat, powinniśmy posadzić drzewo, jeśli planujemy na całe życie, powinniśmy szkolić i kształcić ludzi.

Choć pojęcie kształcenie ustawiczne kojarzy się z szkolną ławą i aktywnością zarezerwowaną głównie dla młodych osób, mówiąc o tym zjawisku mamy na myśli poszerzanie umiejętności w przeróżnych formach poczynając od studiów podyplomowych, zorganizowanych przez pracodawcę szkoleń z obsługi komputera po kursy gotowania, czytanie specjalistycznych gazet czy naukę za pomocą internetu na odległość. Najczęściej spotykane definicje kształcenia ustawicznego (z ang. lifelong learning) zwracają uwagę, że to proces stałego odnawiania, doskonalenia i rozwijania wiedzy ogólnej i zawodowej człowieka, trwający w ciągu całego jego życia.

Wiedza – ukryty skarb

Rozwój kształcenia ustawicznego w Europie to ważny element Strategii Lizbońskiej i jeden z głównych celów Europejskiego Funduszu Społecznego. Idea kształcenia ustawicznego opiera się na tworzeniu możliwości edukacji w każdym wieku i na wszystkich poziomach w szkołach, jak i w formach pozaszkolnych. Dlaczego uczenie się całe życie jest tak ważne? Współczesny świat, globalizacja, postęp techniczny, zmieniające się warunki na rynku pracy wymagają gotowości do ciągłego poszerzania wiedzy i nabywania nowych umiejętności. Z perspektywy państw UE to konieczne dla budowania nowoczesnej i konkurencyjnej gospodarki i zarazem przeciwdziałania ubóstwu i wykluczeniu społecznemu.

Z punktu widzenia jednostki stałe podnoszenie kwalifikacji oznacza mocniejszą pozycję na rynku pracy, wyższe dochody czy wreszcie – możliwość lepszego radzenia sobie w kryzysowych sytuacjach takich jak np. bezrobocie. Uczenie się przez całe życie w aspekcie niezwiązanym z pracą zawodową oznacza rozwój osobowości, stwarzanie nowych możliwości, poszukiwanie nowych pasji i inspirację do podejmowania działań, które mogą zmieniać nasze życie.

Małopolska się kształci

W Polsce idea lifelong learning jest nowym obszarem, do którego dopiero się przyzwyczajamy. Według danych GUS 31 proc. aktywnych zawodowo mieszkańców Małopolski w wieku od 25 do 64 lat rozwijało się poprzez kształcenie incydentalne, czyli np. korzystając z bibliotek, Internetu, czasopism. Ponad 19 proc. uczestniczyło w kształceniu nieformalnym, a 6 proc. poszerzało wiedzę w różnego rodzaju szkołach dla dorosłych czy studiach.

- Mieszkańcy Małopolski widzą coraz większą korzyść z kształcenia  się. Szkolą się również z własnej inicjatywy , rozwijają swoje zainteresowania , realizują pasje jednak z pewnością dotyczy to bardziej tych, którzy mają zaspokojone podstawowe potrzeby, są lepiej wykształceni i pochodzą z dużych miast – mówi Ewa Bodzińska - Guzik, Kierownik Centrum Informacji i Planowania kariery Zawodowej w Krakowie.

- Badania, które realizowaliśmy w ramach projektu ”Małopolskie Partnerstwo na rzecz promocji  - rozwoju kształcenia i poradnictwa ustawicznego (...)” pokazują, że najczęstszy powód uczestnictwa np. w szkoleniach to uzupełnianie swoich kwalifikacji zawodowych, w tym również językowych oraz zdobywanie koniecznych certyfikatów – dodaje.

Gdzie szukać szkoleń?

Informacji na temat kształcenia ustawicznego można zasięgnąć w centrum Małopolskie Partnerstwo na rzecz Kształcenia Ustawicznego, które istnieje od maja 2008 roku i skupia 55 małopolskich instytucji działających w obszarze rynku pracy, edukacji i szkoleń. Z pomocą mogą przyjść studenckie biura karier i prywatne ośrodki szkoleniowe. W świecie akademickim za rozwijanie oferty kształcenia ustawicznego odpowiadają specjalnie wydzielone jednostki uczelni. W Krakowie taką rolę pełni Wszechnica Uniwersytetu Jagiellońskiego. Aktualne szkolenia można znaleźć również na stronie www magazynu „Do celu”.

Joanna Jałowiec

Dane na podstawie badania „Kształcenie przez całe życie. Perspektywa Małopolski” – 2008 r. 

Kształcenie ustawiczne wg Międzynarodowej Komisji UNESCO:

uczyć się aby wiedzieć,

uczyć się aby działać,

uczyć się aby żyć wspólnie z innymi,

uczyć się aby być