Certyfikat po europejsku - rozmowa z Elżbietą Jarosz, dyrektorem naukowym Bell Kraków i lokalnym koordynatorem z ramienia EAQUALS

Joanna Jałowiec: Czym zajmuje się stowarzyszenie EAQUALS, które pracuje nad europejskim certyfikatem językowym?

Elżbieta Jarosz – EAQUALS powstało w 1999 r. i od początku działa pod auspicjami Rady Europy. Zajmuje się wytyczaniem, sprawdzaniem, propagowaniem standardów jakości w nauczaniu języków obcych. Celem stowarzyszenia i RE jest to, by certyfikaty wydawane przez szkoły w danym kraju były zrozumiałe dla instytucji i szkół w innych krajach, by stały się jednym, nadrzędnym certyfikatem, ale bez wyrzucania tych lokalnych. To cel bardzo ambitny, trudny, do którego wiedzie długa droga. Stowarzyszenie wyprodukowało dwa istotne dokumenty, na których właściwie zaczyna się opierać nauczania języków w Europie. Pierwszy z nich to dokument skali europejski. W Polsce skala została przetłumaczona w 2003 r. Drugi dokument to europejskie portfoli.

Po co nam skala?

– Skala europejska wyznacza poziomy zaawansowania znajomości języków. Jest podzielona na 6 głównych stopni –A, B, C, a każdy z nich na dwa poziomy. Skala opisując poziomy jednocześnie określa zakres wiedzy, sprawności, umiejętności, które na każdym poziomie powinno się przyswoić. Skala skierowana jest na praktyczne kompetencje i rozbudowana o konkretne umiejętności takich jak czytanie, mówienie, słuchanie, pisanie. Zamiast mówić czego uczymy, jeśli chodzi o gramatykę, struktury, skala mówi co potrafi uczeń, co konkretnie będzie umiał wyrazić, zrozumieć, przeczytać na danym poziomie.

Jakie korzyści ma z tego dokumentu uczeń?

– Student, słuchacz po raz pierwszy rozumie czego chciałby się nauczyć. Skala pozwala też na dialog z nauczycielem, ze zrozumieniem co chce wiedzieć i sprawdzeniem czy ta druga strona go tego uczy.

A czym jest portfolio językowe?

– Portfolio to przełożenie skali na prosty, czytelny język. Przy pomocy portfolio bardzo łatwo zorientować się co już tak naprawdę umiemy. Wystarczy otworzyć portfolio na konkretnym poziomie i zakreślić umiejętności, które opanowaliśmy. Jeśli mamy więcej niż 70 proc. to znaczy, że jesteśmy na takim poziomie. Portfolio opracowano dla wszystkich grup wiekowych poczynając od trzyletnich dzieci, młodzieży w liceach, na studiach i dorosłych. Uczy również, że język nie jest jak matematyka. Składa się z różnych elementów. Możemy być na wyższym poziomie jeśli chodzi o rozumienie i czytanie, a na niższy w mówieniu.

Oba dokumenty są częścią dużego projektu, o którym wspominała Pani na początku. Chodzi o europejski certyfikat językowy. Po co go wprowadzamy?

– Konkretny cel to ujednolicenie wymagań określających konkretne poziomy i wydawanie jednolitych certyfikatów językowych. Ten certyfikat będzie zaświadczał o ukończeniu jednego z poziomów. Ma to być dostępny dla każdego ucznia, pod warunkiem, że szkoła w której będzie się uczył uzyska prawo do jego wydawania.

Kiedy certyfikat będzie dostępny w krajach UE?

– Obecnie jest w fazie wdrożeniowej. Najpierw w certyfikację będą włączone szkoły, które należą do stowarzyszenia EAQUALS ponieważ przechodzą rygorystyczne inspekcje. Prawo do wydawania certyfikatów otrzymają szkoły, które dostosują swój system oceniania do europejskiej skali oceniania. Będą działały systemy, które uniemożliwią ocenę tego samego ucznia inaczej przez dwóch nauczycieli. Mamy nadzieję, że certyfikaty będą dostępne za rok, góra dwa lata. Bell Kraków, jako pierwsza szkoła w Polsce, będzie uprawniona do wystawiania słuchaczom tych certyfikatów.

A co stanie się w takiej sytuacji z innymi egzaminami np. Cambridge?

– Certyfikat Jakości EAQUALS z założenia nie eliminuje egzaminów, niemniej jednak nigdy nie było w Europie jednego dokumentu zaświadczającego o poziomie znajomości języka. W założeniu ma to być dokument dla każdego Europejczyka. Słuchacz nie będzie płacił nic (w szkołach należących do EAQUAL) lub symboliczną stawkę (ok. 1 euro). Nie będzie też musiał przechodzić żadnego dodatkowego egzaminu. To szkoła oceni ucznia. Certyfikaty będą wydawane tylko tym osobom, które dotrą do końca jednego z poziomów. Na przykład w naszej szkole mamy 18 poziomów, a stopni skali europejskiej jest 6. Certyfikaty będą wydawane tym, którzy osiągną poziom szkoły odpowiadający poziomowi skali.

Dziękujemy za rozmowę.

Rozmawiała Joanna Jałowiec