Zawód na lokalny rynek

Szkolnictwo zawodowe przeżywa kłopoty. Odpowiedzi na pytania o to, jak kształcić i czego oczekują pracodawcy, mają przynieść planowane w Małopolsce na szeroką skalę badania finansowane ze środków unijnych.

Małopolskie Obserwatorium Rynku Pracy i Edukacji w maju i w czerwcu zorganizowało cykl konferencji pod hasłem „Jakich absolwentów potrzebują lokalne rynki pracy?”. Ich celem było przedstawienie sytuacji w zakresie kształcenia zawodowego w województwie oraz dyskusja dotycząca organizacji cyklicznych badań zaplanowanych przez Obserwatorium w latach 2009-2010. Konferencje odbyły się w Nowym Sączu, Nowym Targu, Oświęcimiu, Tarnowie. W Krakowie pracodawcy, urzędnicy i dyrektorzy szkół spotkali się 1 czerwca.

SZKOŁA CZY PRACODAWCA?

Obserwatorium jesienią ubiegłego roku przeprowadziło badanie „Nauka zawodu. Szkoła czy pracodawca?”. Celem było poznanie opinii przedsiębiorców i kierowników praktycznej nauki zawodu na temat współpracy. Średnio na jeden zespół szkół zawodowych w Małopolsce przypada 51 pracodawców prowadzących praktyczną naukę zawodu.

– Zaskoczyła nas pozytywna ocena współpracy pracodawców ze szkołami. Im częstsze były te kontakty, tym lepiej oceniano wzajemne relacje – mówił Marcin Węgrzyn, koordynator ds. badań i analiz z Małopolskiego Obserwatorium Rynku Pracy i Edukacji. Z kontaktów ze szkołami zadowolonych było 80 proc. przedsiębiorców przyjmujących uczniów na praktyki i ponad 60 proc. zatrudniających osoby między 16. a 18. rokiem życia (tzw. młodociani).

Z badania wynika, że problemem jest pozyskiwanie dużych, nowoczesnych zakładów oraz brak realnej możliwości organizowania praktyk poza miejscem zamieszkania ucznia. Stąd m.in. trudności szkół ze znalezieniem odpowiedniej liczby miejsc na praktyki. Pracodawcy podkreślali z kolei, że w porównaniu z latami ubiegłymi, liczba młodzieży w zakładach pracy zmalała. Najczęściej wskazywaną przyczyną takiego stanu rzeczy było mniejsze zainteresowanie ze strony uczniów, a najrzadziej – niechęć ze strony zakładów. – Można zatem założyć, że spora grupa firm byłaby skłonna przyjąć więcej osób na praktyczną naukę zawodu, gdyby zwrócono się do nich z taką propozycją – mówił Marcin Węgrzyn.

SPRAWDZĄ ABSOLWENTÓW

MORPiE chce jeszcze w tym roku zbadać losy 26 tys. absolwentów szkół zawodowych z Małopolski. Ankieterzy zapytają uczniów ostatnich klas o plany zawodowe na przyszłość, a rok później sprawdzą, jak poradzili sobie na rynku pracy.

– Zapytamy o to, jak długo szukali pracy, czy jest ona zgodna z ich wykształceniem, jaki zakres wiedzy zdobytej w szkole przydał im się najbardziej, a gdzie mieli braki. Przy okazji chcemy poznać również skalę migracji – twierdzi Marcin Węgrzyn.

Podobne badania od wielu lat przeprowadza się w Wielkiej Brytanii czy we Włoszech. Na Wyspach szkoły mają obowiązek dostarczać informacje na temat losów absolwentów pod karą grzywny. We Włoszech absolwenci są py tani o swoją karierę na rynku pracy po 2, 3 i 5 la- tach od ukończenia szkoły. Drugi projekt MORPiE ma dać odpowiedź na pytanie, w których branżach i zawodach jest największe zapotrzebowanie na fachowców, gdzie ich brakuje. Wnioski i opinie firm oraz przedstawicieli szkół z całego regionu posłużą jako wskazówki przy opracowywaniu szczegółów obu projektów. Środki na badania pochodzą z funduszy europejskich.

Joanna Jałowiec

Co można zrobić, by współpraca pomiędzy szkołami a pracodawcami przebiegała jeszcze lepiej? Utworzyć w każdej szkole stanowiska kierownika praktycznej nauki zawodu i oddzielić je od funkcji dydaktycznych, by taka osoba zajęła się tylko sprawami praktyk, szczególnie tam, gdzie szkoły współpracują z dużą liczbą pracodawców. Zdaniem pracodawców najskuteczniejsze są zachęty finansowe (ulgi podatkowe, dodatkowe refundacje), lepszy dostęp do informacji i uproszczenie przepisów regulujących organizowanie praktyk. Problem braku przepływu informacji rozwiązałoby z kolei utworzenie Centrum Kształcenia Praktycznego, czyli ośrodka koordynującego współpracę szkoła – przedsiębiorstwo.

Bazy szkół zawodowych

lokalna – www.portaledukacyjny.krakow.pl

regionalna – www.kuratorium.krakow.pl